چهارشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1389
ئانا یورتوم ئارا توهپه
مىراس بىباها مەشرەپ
بوغولقان دەم نەپەسلەرگە
شىپالىق ساپ هاۋا مەشرەپ
مىراس بىباها مەشرەپ
بوغولقان دەم نەپەسلەرگە
شىپالىق ساپ هاۋا مەشرەپ
کامالەت تاپتی قوینوڭدا
موقام ئەلنەغمه جانبازلىق
ئەزەلدىن زاتى اویغورغا
ئىجازەتسىز راۋا مەشرەپ
بیغی سەن قان-قیرىنداشلىق
ئینالىق جان گویەرلىکنىڭ
موسول بەهرىڭ ئاداوەتلىک
جاراهەتکه داۋا مەشرەپ
یەنه سەن کاتتا سەیناسى
ئولوغ ئىنسانه خىسلەتنىڭ
سینەمدە ئەنئەنه رەسمى
یوسون شەرمى هایا مەشرەپ
یەنه یوکسەل قویاشتەک پارلىسون
پاک روحی مىللەتنىڭ
باغاش ئەتسون بو ئالەمنى
ئىسىل نەغمه ناۋا مەشرەپ
نوشته شده توسط در ساعت 23:49 | لینک
|
دوشنبه هفتم دی 1388
محمد قولوخان افشار ارومی سردار بزرگ آذربایجان
بعد از مرگ نادر شاه افشار در سال ۱۹۴۷ میلادی افشارهای آذربایجان تلاشهای متعددی جهت تشکیل دولت ملی به مرکزیت و پایتختی اورمیه انجام دادند. اولین دولت افشار در اورمیه توسط فتحعلی خان افشار ارومی (اورمولو) در سال ١٧٥٧ تشکیل شد. این دولت که تمامی آذربایجان به اضافه مناطق دیگر تا جنوب اصفهان را در بر می گرفت در سال ۱۷۶۱ میلادی توسط کریم خان زند فرو ریخت.
سالها بعد و پس از مرگ آقا محمدخان قاجار در شوشا (قاراباغ آذربایجان) محمدقولو خان افشار اورمولو اقدام به تشکیل یک دولت ملی در تمام خاک آذربایجان کرد. این دولت ملی به پایتختی اورمیه را که از خان نشینهای (خانلیق) مختلف تشکیل شده بود٬ اولین حکومت فدرال در شرق و خاورمیانه می دانند.
هنگامی که فتحعلی شاه قاجار برای تاجگذاری آماده می شد٬ محمدقولو خان افشار اورمولو جهت مذاکره برای تشکیل دولت ملی٬ خوانین آذربایجان را در تبریز جمع کرد.
در کنگره تبریز افراد زیر شرکت داشتند: ۱-سردار محمد قولوخان افشار اورمولو ۲-حسين قولوخان (خان تبریز) ۳-صادق خان شقاقي (خان اردبیل) ۴-جعفر قولو خان (خان خوي و دیلمان) ۵- ابراهيم خليل خان (خان قاراباغ) ۶-احمد خان (خان ماراغا) ۶-ابراهيم آغا (خان سویوق بولاق٬ مهاباد فعلی) ۷-محمود خان افشار (خان سایین قالا) ۹-حسين خان (خان باکو) ۱۰-محمد خان ايرواني (خان ایروان) ۱۱-جعفرخان شقاقي (خان قاراداغ) ۱۲-مصطفي خان (خان شيروان) ۱۳-افراسياب سلطان (خان اوشنو) ۱۴-قرني آغا امير عشاير ۱۵-نماینده والی گرجستان آراگلي خان ۱۶-جاواد خان گنجه لی (خان گنجه) ۱۷- عباس قولوخان قانلي قلينج (خان نخجوان) ۱۸-عطاخان سرابي (خان سراب)
علاوه بر ۱۸ نفر فوق که اعضای هیئت رئیسه بودند٬ عده ای از سرکردگان قشون آذربایجان و همچنین مصطفی سعید آبادی خویی به عنوان کاتب در این کنگره حضور داشتند.
یادداشتهای مصطفی سعید آبادی خویی که در بین نوادگان محمد قولوخان افشار نسل به نسل منتقل شده است در سال ۲۰۰۱ توسط یکی از نوادگان او به اسم علی خوشنویس چاپ و منتشر شده است.
در سال ١٧٩٨ فتحعلي شاه قاجار به اورميه، پايتخت خانات افشاري هجوم آورده، ارتش محمدقولوخان افشار را متلاشي و به عمر دولت افشاري آذربايجان پايان مي دهد.
منابع:
- مقاله «۱۹۱۸-۱۹۲۲ جي ايللرده اورمو حاديثه لري» نوشته علی رضا اردبیلی (سایت تریبون)
- مقاله «حدود آذربایجان» نوشته بؤیوک رسول لوغلو (روزنامه مساوات جمهوری آذربایجان)
- کتاب «تمدنهاي باستان غرب آذربايجان» (عادل ارشادی فرد)
- مقاله «نادر شاه افشار» (حمید دباغی)
نوشته شده توسط در ساعت 8:58 | لینک
|